Yazılar
Elimden geldiğince bir metin; çoğu zaman bir salı sabahı, bazen biraz gecikerek, çünkü bazı metinler acele etmeye gelmez. Bir roman, bir novella, bir günlük cümlesi; onu bir terapistin gözüyle okuyorum. Amacım karakterlere tanı koymak değil, edebiyatın insan hakkında zaten bildiği şeyi terapi odasındaki bilgiyle yan yana getirmek. Yazılar tarih sırasıyla aşağıda; dizilere göre de gezilebilir.
Tarih sırasıyla
- Yengeç Yürüyüşü: geriye giderek ileriWilhelm Gustloff'un batışı, üç kuşak ve bir torunun internetteki savaşı
- Soğanı Soyarken: Grass'ın geç itirafıKehribardaki böcek, altmış yıllık sessizlik ve hatırlamanın kat kat gözyaşı
- Kedi ve Fare: bir gırtlak, bir suçlulukMahlke'nin âdemelması, batık mayın gemisi ve yazarak kurtulmaya çalışan anlatıcı
- Alfred Polgar: kenara yazılmışKüçük biçimin ustası, Café Central teorisi ve yalnız olmak için kalabalığa ihtiyaç duyanlar
- Viyana Moderne: kurtarılamayan benYıkılan bir kahve, sinirlerin sanatı ve aynı şehirde aynı yıllarda keşfedilen iç dünya
- Nietzsche: bir 'niçin'i olan insanYazı küresi, sonsuz dönüş ve Frankl'ın ödünç aldığı cümle
- Hannah Arendt: doğumluluk ve geriye kalan anadilÖlüme doğru varlığa karşı başlangıç, kendinle konuşmak ve sürgünde taşınan anadil
- Husserl: şeylerin kendisine dönmekBilene bilene yok olan çakı, paranteze alınan dünya ve terapistin ilk bakışı
- Kafka'nın saatleri neden birbirini tutmaz?Bir günlük cümlesinden terapi odasına: iç saat, dış saat ve aradaki fark
- Foucault: deliliğin tarihi ve itiraf eden hayvanKapatılanlar, gözetlenenler ve terapi odasındaki iktidar
- Zweig'ın Satranç'ında kapatılmışlıkDr. B.'nin hücresinden bir zihnin kendi kendine oynadığı oyuna
- Tanpınar ve bekleyişin psikolojisiHuzur'da zaman neden hep bir eşikte durur?
- Schnitzler'in Rüya Novellası: arzunun sınırıFridolin'in gecesi ve evliliğin söylenmeyen sözleşmesi
- Yalom'un odasında ölüm kaygısıVaroluşçu terapinin en sessiz konuğu
- Kafka'nın Babaya Mektup'u ne anlatıyor?Gönderilmeyen yüz sayfa, bir balkon ve içeride kurulan baba
- Kafka'nın mektupları bize ne anlatıyor?Felice'ye beş yüz mektup, Milena'ya hayaletler, Kierling'de konuşma fişleri
- Schnitzler'in Anatol'ü: soramayan adamBir hipnoz sahnesi, yedi kadın, bir seyirci arkadaş ve seçmemenin bedeli
- Hölderlin: kuledeki adam ve mevsimlerDiotima'dan Scardanelli'ye, ilahilerden dört mısraya
- Jung ve Freud: on üç saatlik konuşma, altı yıllık ayrılıkVeliaht, baba, gemide yorumlanan rüyalar ve kucakta taşınan adam
- Frankl'ın anlam arayışı: Geist ve vicdanPaltonun astarındaki el yazması, hastalanmayan boyut ve anlam organı
- Heidegger'in Dasein'ı: terapi odasına giren kavramBir dağ kulübesinden Zollikon'daki salona, oradan danışanın sandalyesine
- Varlık ve Zaman: yarım kalmış bir kitabın hikâyesiTodtnauberg'deki kulübe, çekiç paragrafı, vicdanın sessiz çağrısı
- Trümmerliteratur nedir? Molozdan sonra cümleEich'in envanteri, Borchert'in kapısı, Böll'ün bağlılığı ve felaketten sonra dil
- Kant'ın doğru-sözlülük yasası çift görüşmesinde uygulanabilir mi?Kapıdaki katil, sorulan soru ve evliliğin iç odası
- Hofmannsthal: kelimelerin çürüdüğü yerde tırmıkChandos mektubundan Zor Adam'a, dil krizinden sahneye
- Peter Altenberg: hayatı yarım sayfaya sığdıran adamCafé Central'ın kapısındaki masa, eskizler ve küçük olanın tamlığı
- Sartre'ın varoluşçu psikanalizi: garson ve özgün tasarıBilinçdışısız bir psikanaliz mümkün mü, terapi odasında ne işe yarar?
- Fırlatılmışlık: kimse doğmayı seçmediMünih'te bir hastane, iki dil, 'seçmedim' cümlesi ve ondan sonrası
- Teneke Trampet: büyümemeye karar veren çocukOskar Matzerath'a alegori olarak değil, insan olarak bakmak
- Hesse: analizden geçmiş bir yazarLang'ın odasından Demian'a, Bozkırkurdu'ndan Ego-State'e
- Remarque: cepheden dönmek, kendi odasında yabancı olmakBatı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok'un izin bölümü ve kız kardeşi asılan yazar
- Goethe: yazarı kurtaran, okuru öldüren kitapWerther'in dört haftası, cevapsız mektuplar ve yazmanın kurtarıcı gücü
Kafka okumaları
- Kafka'nın saatleri neden birbirini tutmaz?Bir günlük cümlesinden terapi odasına: iç saat, dış saat ve aradaki fark
- Kafka'nın Babaya Mektup'u ne anlatıyor?Gönderilmeyen yüz sayfa, bir balkon ve içeride kurulan baba
- Kafka'nın mektupları bize ne anlatıyor?Felice'ye beş yüz mektup, Milena'ya hayaletler, Kierling'de konuşma fişleri
Viyana çevresi
- Alfred Polgar: kenara yazılmışKüçük biçimin ustası, Café Central teorisi ve yalnız olmak için kalabalığa ihtiyaç duyanlar
- Viyana Moderne: kurtarılamayan benYıkılan bir kahve, sinirlerin sanatı ve aynı şehirde aynı yıllarda keşfedilen iç dünya
- Zweig'ın Satranç'ında kapatılmışlıkDr. B.'nin hücresinden bir zihnin kendi kendine oynadığı oyuna
- Schnitzler'in Rüya Novellası: arzunun sınırıFridolin'in gecesi ve evliliğin söylenmeyen sözleşmesi
- Schnitzler'in Anatol'ü: soramayan adamBir hipnoz sahnesi, yedi kadın, bir seyirci arkadaş ve seçmemenin bedeli
- Jung ve Freud: on üç saatlik konuşma, altı yıllık ayrılıkVeliaht, baba, gemide yorumlanan rüyalar ve kucakta taşınan adam
- Hofmannsthal: kelimelerin çürüdüğü yerde tırmıkChandos mektubundan Zor Adam'a, dil krizinden sahneye
- Peter Altenberg: hayatı yarım sayfaya sığdıran adamCafé Central'ın kapısındaki masa, eskizler ve küçük olanın tamlığı
Türk romanında iç dünya
- Tanpınar ve bekleyişin psikolojisiHuzur'da zaman neden hep bir eşikte durur?
Terapi odasından
- Yalom'un odasında ölüm kaygısıVaroluşçu terapinin en sessiz konuğu
Varoluş ve felsefe
- Nietzsche: bir 'niçin'i olan insanYazı küresi, sonsuz dönüş ve Frankl'ın ödünç aldığı cümle
- Hannah Arendt: doğumluluk ve geriye kalan anadilÖlüme doğru varlığa karşı başlangıç, kendinle konuşmak ve sürgünde taşınan anadil
- Husserl: şeylerin kendisine dönmekBilene bilene yok olan çakı, paranteze alınan dünya ve terapistin ilk bakışı
- Foucault: deliliğin tarihi ve itiraf eden hayvanKapatılanlar, gözetlenenler ve terapi odasındaki iktidar
- Frankl'ın anlam arayışı: Geist ve vicdanPaltonun astarındaki el yazması, hastalanmayan boyut ve anlam organı
- Heidegger'in Dasein'ı: terapi odasına giren kavramBir dağ kulübesinden Zollikon'daki salona, oradan danışanın sandalyesine
- Varlık ve Zaman: yarım kalmış bir kitabın hikâyesiTodtnauberg'deki kulübe, çekiç paragrafı, vicdanın sessiz çağrısı
- Kant'ın doğru-sözlülük yasası çift görüşmesinde uygulanabilir mi?Kapıdaki katil, sorulan soru ve evliliğin iç odası
- Sartre'ın varoluşçu psikanalizi: garson ve özgün tasarıBilinçdışısız bir psikanaliz mümkün mü, terapi odasında ne işe yarar?
- Fırlatılmışlık: kimse doğmayı seçmediMünih'te bir hastane, iki dil, 'seçmedim' cümlesi ve ondan sonrası
Alman edebiyatı
- Yengeç Yürüyüşü: geriye giderek ileriWilhelm Gustloff'un batışı, üç kuşak ve bir torunun internetteki savaşı
- Soğanı Soyarken: Grass'ın geç itirafıKehribardaki böcek, altmış yıllık sessizlik ve hatırlamanın kat kat gözyaşı
- Kedi ve Fare: bir gırtlak, bir suçlulukMahlke'nin âdemelması, batık mayın gemisi ve yazarak kurtulmaya çalışan anlatıcı
- Hölderlin: kuledeki adam ve mevsimlerDiotima'dan Scardanelli'ye, ilahilerden dört mısraya
- Trümmerliteratur nedir? Molozdan sonra cümleEich'in envanteri, Borchert'in kapısı, Böll'ün bağlılığı ve felaketten sonra dil
- Teneke Trampet: büyümemeye karar veren çocukOskar Matzerath'a alegori olarak değil, insan olarak bakmak
- Hesse: analizden geçmiş bir yazarLang'ın odasından Demian'a, Bozkırkurdu'ndan Ego-State'e
- Remarque: cepheden dönmek, kendi odasında yabancı olmakBatı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok'un izin bölümü ve kız kardeşi asılan yazar
- Goethe: yazarı kurtaran, okuru öldüren kitapWerther'in dört haftası, cevapsız mektuplar ve yazmanın kurtarıcı gücü